Patriotyzm

„Patriotyzm dziś”
„Patriotyzm oznacz umiłowanie tego, co ojczyste, umiłowanie historii, tradycji,
języka, czy samego krajobrazu ojczystego.
Jest to miłość, która obejmuje również dzieła rodaków i owoce ich geniuszu”.

Jan Paweł II

 

Jest wiele wartości, którymi kieruje się człowiek w swoim życiu. Wśród nich jest patriotyzm. Pojecie patriotyzmu wiąże się z takimi pojęciami jak naród i ojczyzna.

Termin „patriotyzm” (niem. patriotismus, fr. patriotisme, ang. patriotism) pochodzi od rzeczownika greckiego patriotes, który oznacza ziomka, rodaka.

W Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN patriotyzm definiuje się jako „postawa społeczno-polityczna oparta na zasadach miłości i przywiązania do ojczyzny, jedności i  solidarności z własym narodem, poczucia więzi społecznej i wspólnoty kulturowej z innymi członkami narodu; forma ideologii narodowej postulująca podporządkowanie i poświęcenie dążeń osobistych sprawom narodu i Ojczyzny, jeżeli wymaga ich dobro.

H. Muszyński wymienia następujące elementy przedmiotu patriotyzmu:

  •  terytorium (miejsce życia i przeszłości narodu);
  •  dzieje narodu (w szczególności te wydarzenia, które wyrażają uznane dążenia i aspiracje narodu);
  •  uznawane tradycje i symbole narodowe;
  •  kultura i język;
  •  wybitne sylwetki ludu reprezentujących dobitne dążenia, interesy lub wartości narodowe;
  •  współobywatele społeczności narodowej;
  •  przywódcy społeczni oraz ugrupowania polityczne reprezentujące dążenia narodu;
  •  zadania i obowiązki wynikające z przynależności do wspólnoty narodowej;

Na patriotyzm składa się: przeświadczenia o podstawowej wartości – ojczyzny, żywienie do niej szacunku i miłości oraz praca dla niej.

Wyznacznikiem patriotyzmu jest sposób w jaki jest on wyrażany w sytuacjach zagrożenia ojczyzny np. w obliczu zagrożenia najazdu wrogich państw, katastrof czy klęsk żywiołowych.
Przejawem miłości do ojczyzny podczas pokoju jest solidne wypełnianie podstawowych obowiązków obywatelskich np. płacenie podatków, ochrona środowiska, własności i zasobów naturalnych własnego kraju aktywna troska o honor ojczyzny i dobre imię rodaków, , jak również pogłębianie znajomości własnego narodu oraz jego historii, tradycji i wartości, troska o osobisty rozwój.

Za kształtowanie u dzieci postaw patriotycznych odpowiedzialna jest przede wszystkim rodzina, gdyż to ona wychowuje dziecko od najmłodszych lat. Przykład dany przez rodziców, ich stosunek do tradycji, kultury, symboli narodowych ma silny wpływ na kształtowanie się postaw w duchu patriotycznym młodego człowieka. Natomiast szkoła, kościół, środki masowego przekazu pełnią funkcję wspomagającą rodziców w ich działaniach wychowawczych. W Ustawie o systemie oświaty oraz Karcie Nauczyciela określone zostały zadania w zakresie wychowania patriotycznego. Jak czytamy nauczyciel obowiązany jest kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny

Opracowała wych. Edyta Wróbel

Jan Paweł II – Pamięć i tożsamość, 2005
Tokarski J. red., Słownik wyrazów obcych, W-wa 1980 s. 558
Wielka encyklopedia PWN, t. 7, W-wa 1966 s. 524
Muszyński H., Ideał i cele wychowania, W-wa 1974 s. 170